วันพฤหัสบดีที่ 17 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2554

ปลูกต้นกกทำเสื่อ ครบวงจรพอเพียง

ต้นกก นำไปถักทอด้วยเครื่องมือการทอเสื่อแบบดั้งเดิมด้วยมือ "เสื่อ" อิสานสนมเรียกว่า "สาด"


วิธีการปลูกต้นกก
ตัดเอาเฉพาะส่วนลำต้นพร้อมติดดอกด้วยความยาวประมาณ 5-10 เซนติเมตร ไปปักชำได้ทันที แต่ค่อนข้างใช้เวลานานร่วมเดือน กว่าต้นกกจะเริ่มติดรากแยกแตกกอ และหากปลูกด้วยวิธีขุดยกกอ ต้นกกก็สามารถแตกกอใหม่ในระยะเวลา 1 เดือน

วิธีการทอเสื่อด้วยต้นกก
1. นำต้นกกอายุได้ประมาณ 1 ปี ตากแดด ประมาณ 3-5 วัน

2. นำต้นกกที่ตากไว้แล้ว มาฉีกออกเป็นเส้น ตามความต้องการของความนุ่มของเสื่อที่จะทอ โดย...นุ่มมาก ก็ไม่ต้องฉีกต้นกก หากต้องการประหยัด และนุ่มพอประมาณให้ฉีกต้นกกแบ่งครึ่งออกเป็น 2 เส้น และหากต้องการประหยัดประหยัดมากๆ และให้ได้หลายผืน ให้ฉีกต้นกกออกเป็น 4 เส้น เท่ากัน แต่..ประเภท 4 เส้นหลังนี้ แทบจะหาความนุ่มไม่ค่อยได้เลย จึงเป็นการนิยมทำเพื่อจำหน่ายเสียมากกว่า ส่วนประเภทไม่ต้องฉีก กับประเภท 2 เส้น เป็นประเภทที่ชาวบ้านนิยมทำไว้เพื่อประโยชน์ใช้เอง

3. หากต้องการสร้างสีสัน หรือเพิ่มลวดลายให้กับเสื่อที่จะทอ ให้นำต้นกกที่ตากไว้แล้วนั้นไปทำการย้อมสี ด้วยสีย้อมผ้าก่อน และตากไว้ให้แห้ง พร้อมขึ้นพืมสำหรับทอเสื่อ (พืม เป็นภาษาเรียกสั้นๆ ของอิสานสนม คือ เครื่องทอ ได้แก่ พืมทอผ้า , พืมทอเสื่อ , พืมทอเครื่องจักสาน และพืมอื่นๆ)

4. นำต้นกกที่พร้อม ไปขึ้นพืมสำหรับทอเสื่อตามแบบความกว้าง และยาว ตามต้องการ ส่วนใหญ่นิยมทอเสื่อให้ได้ขนาด กว้าง X ยาว = 1 เมตร X 2 เมตร =  2 ตารางเมตร



 ภาพบน : สถานที่ปลูกต้นกก
61 หมู่ 8 บ้านหนองบัวน้อย ต.นานวน อ.สนม จ.สุรินทร์


 ภาพบน และล่าง : ต้นกก ราชินี ปลูกต้นกกไว้ใกล้กับแหล่งน้ำทิ้ง คือ ที่อาบน้ำของคนในครอบครัว โดยน้ำที่ได้จากการอาบน้ำ จะไหลผ่านไปตามทางร่องที่ทำไว้ ไปยังพื้นที่ๆ ปลูกต้นกกไว้



  ภาพบน และล่าง : ต้นกก อายุ 10 เดือน



 ภาพบน และล่าง : เสื่อ (สาด) ผลิตภัณฑ์ที่ได้จากต้นกก




ภาพบน และล่าง : ดอกของต้นกก สวยงาม และให้อารมย์แปลกใหม่ ใช้ประดับได้
















ดู สถานที่ปลูกต้นกก ในแผนที่ขนาดใหญ่กว่า

1 ความคิดเห็น:

  1. ขอบคุณที่ให้ข้อมูลในการทำโครงงานนะคะ

    ตอบลบ